کتابچه مبانی برنامه‌ریزی

راهنمایی ساده برای خدمات مؤثر در NA

مقدمه

برنامه‌ریزی مؤثر یکی از ابزارهای اساسی در خدمات Narcotics Anonymous است. بدون برنامه‌ریزی، خدمات ما پراکنده، واکنشی و کم‌اثر می‌شوند. این کتابچه برای کمک به گروه‌ها، کمیته‌ها و خدمتگزاران تهیه شده است تا بتوانند با وضوح، هدفمندی و مسئولیت‌پذیری به هدف اصلی NA خدمت کنند: رساندن پیام به معتادی که هنوز در رنج است.


چرا برنامه‌ریزی مهم است؟

برنامه‌ریزی به ما کمک می‌کند:

  • از منابع خود (زمان، انرژی، پول، افراد) به‌درستی استفاده کنیم
  • به جای واکنش‌های عجولانه، تصمیم‌های آگاهانه بگیریم
  • خدمات پایدار و قابل ارزیابی ارائه دهیم
  • از فرسودگی خدمتگزاران جلوگیری کنیم
  • تمرکز خود را بر هدف اصلی حفظ کنیم

برنامه‌ریزی چیست؟

برنامه‌ریزی فرایندی است که در آن:

  1. نیازها شناسایی می‌شوند
  2. اولویت‌ها مشخص می‌گردند
  3. اهداف واقع‌بینانه تعیین می‌شوند
  4. منابع و مسئولیت‌ها تعریف می‌شوند
  5. اجرا، پیگیری و ارزیابی انجام می‌گیرد

برنامه‌ریزی خوب ساده، روشن و قابل اجراست.


برنامه‌ریزی چه چیزی نیست؟

برنامه‌ریزی:

  • فهرست آرزوها نیست
  • کنترل یا حکومت بر دیگران نیست
  • جایگزین وجدان گروهی نیست
  • یک‌بار برای همیشه انجام نمی‌شود

گام‌های اصلی برنامه‌ریزی

۱. شناسایی نیازها

با پرسش‌های ساده شروع می‌کنیم:

  • کدام پیام هنوز به معتادان نرسیده است؟
  • کجا خدمات ما ضعیف یا ناکارآمد است؟
  • چه چیزی اکنون بیشترین اهمیت را دارد؟

۲. تعیین اولویت‌ها

همه نیازها مهم‌اند، اما همه فوری نیستند.
اولویت‌بندی مانع پراکندگی انرژی می‌شود.

۳. تعیین اهداف مشخص

اهداف باید:

  • واضح
  • قابل اندازه‌گیری
  • واقع‌بینانه
  • مرتبط با هدف اصلی
  • دارای زمان‌بندی باشند

۴. منابع و مسئولیت‌ها

مشخص می‌کنیم:

  • چه کسانی مسئول هستند؟
  • چه منابعی نیاز است؟
  • چه زمانی باید انجام شود؟

۵. اجرا

برنامه بدون اجرا فقط یک کاغذ است.
تعهد، ارتباط و پیگیری کلید اجرا هستند.

۶. ارزیابی و بازبینی

می‌پرسیم:

  • چه چیزی خوب پیش رفت؟
  • چه چیزی نیاز به اصلاح دارد؟
  • چه آموختیم؟

نقش وجدان گروهی در برنامه‌ریزی

برنامه‌ریزی در NA باید بر پایه وجدان گروهی باشد. تصمیم‌ها از طریق مشارکت باز، احترام به دیدگاه‌ها و جست‌وجوی راهنمایی روحانی اتخاذ می‌شوند، نه بر اساس نظر یک فرد یا گروه محدود.


برنامه‌ریزی و اصول روحانی

برنامه‌ریزی مؤثر با این اصول همراه است:

  • فروتنی
  • مسئولیت‌پذیری
  • خدمت
  • صداقت
  • صبر
  • اتحاد

برنامه‌ریزی بدون اصول روحانی، به‌تدریج ما را از هدف اصلی دور می‌کند.


اشتباهات رایج در برنامه‌ریزی

  • برنامه‌های بیش از حد بزرگ و غیرواقعی
  • نداشتن پیگیری
  • نادیده گرفتن منابع انسانی
  • نبود ارتباط شفاف
  • مقاومت در برابر اصلاح برنامه